Polski F-16 cz. II

powrót do części I

 * * *

Galeria F-16

* * *

8. Dostawy samolotów i wyposażenia

32 spośród 48 zakupionych samolotów weszło na stan 3. i 6. eskadry lotnictwa taktycznego, które stacjonują na lotnisku Poznań – Krzesiny (obecnie są to 3. i 6. eskadra lotnicza Grupy Działań Lotniczych w ramach 31 Bazy lotnictwa Taktycznego). Pozostałe 16 egzemplarzy, od 3 października 2010 roku, stacjonują w 32 Bazie Lotnictwa Taktycznego w Łasku.

Ceremonia symbolicznego przekazania pierwszych polskich F-16 odbyła się w Forth Worth w Teksasie, 15 września 2006 r. Pierwszy egzemplarz polskiego F-16 (nr 4040) wraz z drugim (4041) przez dłuższy czas znajdowały się w bazie Sił Powietrznych USA w Edwards, gdzie do końca września 2007 roku na tych samolotach integrowane były systemy pokładowe zgodne z polskim zamówieniem. Próby obejmowały oprogramowanie, wyposażenie i uzbrojenie. Testowano zintegrowany system walki elektronicznej ITT AIDEWS, integrację pocisków Raytheon AGM-158C JSOW-C, analizowano pracę zaobnika rozpoznawczego Goodrich DB-110, zasobnika obserwacyjno-celowniczy Lockheed Martin Sniper XR, systemu rejestracji walki powietrznej oraz zintegrowanego hełmu JHMCS (Joint Helmet Mounted Cueing Systems). W ramach prowadzonych testów z polskich F-16 dokonywano także zrzutów bomb GBU-31.

Dostawy samolotów F-16

8.11.2006
F-16C nr takt. 4044
F-16C nr takt. 4043

09.11.2006
F-16D nr takt. 4077
F-16C nr takt. 4042

14.12.2006
F-16C nr takt. 4045
F-16D nr takt. 4078
F-16C nr takt. 4046
F-16D nr takt. 4079

03.02.2007
F-16C nr takt. 4047
F-16C nr takt. 4048
F-16D nr takt. 4080

29.03.2007r.
F-16C nr takt. 4049
F-16C nr takt. 4050
F-16C nr takt. 4051
F-16D nr takt. 4081

24.05.2007r.
F-16C nr takt. 4052,
F-16C nr takt. 4053,
F-16D nr takt. 4076,
F-16D nr takt. 4082

26.07.2007
F-16C nr takt. 4054
F-16C nr takt. 4056
F-16C nr takt. 4055
F-16D nr takt. 4083

23.08.2007
F-16C nr takt. 4057
F-16C nr takt. 4059
F-16C nr takt. 4060
F-16D nr takt. 4084

21.11.2007
F-16C nr takt. 4059
F-16C nr takt. 4062
F-16C nr takt. 4063
F-16D nr takt. 4085

12.12.2007
F-16C nr takt. 4041
F-16C nr takt. 4061

W chwilą tej dostawy w pełni ukompletowane zostały 3 i 6 elt. Pozostałe samoloty są przeznaczone dla 10 elt w Łasku.

17.02.2008
F-16C nr takt. 4064
F-16C nr takt. 4065
F-16C nr takt. 4066
F-16D nr takt. 4086

08.05.2008
F-16C nr takt. 4067
F-16C nr takt. 4068
F-16C nr takt. 4069
F-16D nr takt. 4087 (dostawa ostatniego z zamówionych F-16D)

11.09.2008
F-16C nr takt. 4070
F-16C nr takt. 4071
F-16C nr takt. 4072
F-16C nr takt. 4073

12.12.2008
F-16C nr takt. 4040
F-16C nr takt. 4074
F-16C nr takt. 4075

Wraz z przylotem samolotów z 12 grudnia 2008, zakończono dostawy F-16 dla Polski.

Procedury odbiorcze samolotów

Samoloty były dostarczane z USA przez pilotów amerykańskich i z oznaczeniami USAF (w kilku dostawach uczestniczyli polscy piloci, np. w dniu 21.11.2007 na pokładzie F-16D 4085 leciał mjr pil. Cezary Wiśniewski). Lot dostawczy składał się z kilku etapów. Po opuszczeniu amerykańskiej przestrzeni powietrznej i pokonaniu Atlantyku samoloty lądowały na lotnisku Lajes na portugalskich Azorach (Terceira). Następnie samoloty odbywały lot m. in. nad terytorium Wielkiej Brytanii i Niemiec, gdzie zatrzymywały się w amerykańskiej bazie w Spangdahlem. Stąd samoloty dostarczano bezpośrednio na Krzesiny. W ciągu lotu parokrotnie odbywa się tankowanie w powietrzu. Na Krzesinach po zakończeniu czynności celnych każdy nowo dostarczony przez stronę amerykańską samolot, przechodził przez przegląd odbiorczy tzw. ACCEPTANCE INSPECTION. Obsługa ta trwała ok. 3 tygodni i  polegała na sprawdzeniu stanu technicznego oraz zweryfikowaniu części. Procedurę realizowały 2-3 osoby z każdej specjalności.

Procedura dostaw sprzętu i wyposażenia technicznego

Zamówiony sprzęt trafia bezpośrednio od producentów z terenu całych Stanów Zjednoczonych do punktu agregacji dostaw w RED RIVER w TEXARKANIE. Tam odbywa się przygotowywanie do wysyłki: pakowanie, wystawienie dokumentów transportowych i specyfikacji dostawy, a następnie załadunek kontenerów. Drogą morską kontenery ze sprzętem trafiają najpierw do któregoś z dużych portów na terenie Unii Europejskiej (np. w Hamburgu), gdzie następuje przeładunek na inny, mniejszy statek morski, a następnie transport do portu w Gdyni. W porcie w Gdyni po rozładunku kontenerów, przeprowadzana jest celna odprawa tranzytowa, następnie odbywa się załadunek kontenerów na samochody ciężarowe i transport bezpośrednio do Krzesin i Łasku.
W Krzesinach/Łasku ma miejsce przeprowadzenie końcowej odprawy celnej i opłacenie należnego podatku VAT (dopiero w tym momencie towar dopuszczany jest do „wolnego obrotu” przez Służby Celne i można przystąpić do komisyjnego przyjmowania zawartości dostawy na ewidencję Bazy). W ramach głównych dostaw sprzętu i wyposażenia na Krzesiny trafiły dotychczas 264 kontenery z wyposażeniem i częściami zamiennymi (w roku 2006- 204 kontenery, w roku 2007 - 59 kontenerów. W ramach dostaw części w trybie awaryjnym (MICAP) najkrótszy czas oczekiwania wynosi 2 dni, a średni około 30 dni.

Dostawy uzbrojenia

Procedura dostaw uzbrojenia jest identyczna jak opisana powyżej. Szkolenie specjalistów uzbrojenia w zakresie przygotowania lotniczych środków bojowych (lśb) do użycia odbywa się w kraju z wykorzystaniem pomocy amerykańskiego personelu MTT i potrwa do końca 2010 roku.

9. Bieżąca eksploatacja i szkolenie na F-16

8 listopada 2006 roku o godz. 15.00 samoloty, pilotowane przez płk. Michaela Meyera (4044), dowódcę 183 Skrzydła Myśliwskiego Gwardii Narodowej USA ze Springfield w stanie Illinois oraz płk. Rickiego Yodera (4043), wylądowały na lotnisku 31. Bazy Lotniczej w Poznaniu Krzesinach. Wcześniej, po wejściu w polską przestrzeń powietrzną, zostały "przechwycone" przez dwa myśliwce MiG-29 z 1. eskadry lotnictwa taktycznego w Mińsku Mazowieckim i odbyły wspólny, symboliczny lot. Kolejne dwie maszyny (F-16C 4042 i F-16D 4077) przyleciały do Polski ze Spangdahlem w Niemczech w czwartek i wzięły udział w uroczystości powitania i nadania imienia "Jastrząb". Choć pierwsze F-16 przyleciały do Polski w listopadzie 2006 roku, to jednak ze względu na procedury celne, odbiorcze i kontrolne  szkolnie na Jastrzębiach rozpoczęto 15 stycznia 2007 roku . Zainaugurowali je dowódcy 6 (ppłk pil. Zbigniew Zawada) i 10. eskadry lotnictwa taktycznego (ppłk pil. Dariusz Malinowski).

W październiku (22.10.2007) piloci polskich F-16 rozpoczęli kolejny etap szkolenia - loty nocne.

W pierwszej połowie października 2007 r. na trzech pierwszych F-16 zamontowano zbiorniki konforemne (conformal fuel tanks). Są one instalowane na górnej powierzchni kadłuba, zwiększając ilość zabieranego paliwa o ponad 1500l, co przekłada się na zwiększenie czasu trwania misji o ok. 1 godzinę. Konstrukcja i profil zbiorników konforemnych nie zmieniają charakterystyk aerodynamicznych samolotu, a dodatkową korzyścią jest zwolnienie węzłów podskrzydłowych na różne typy podwieszanego uzbrojenia. Docelowo dla polskich F-16 przewidziano 17 kompletów CFT.  Jak wcześniej wspomniano, po powrocie z USA piloci odbywają przeszkolenie w ramach MQT (Mission Qualification Training) na polską wersję samolotu F-16 Block 52+, a następnie szkolą się zgodnie z przyjętym planem szkolenia dla poszczególnych eskadr lotniczych, w realizacji typowych misji dla profilu eskadry. MQT to 10 wylotów, z których pierwsze 4 wykonywane są na wersji dwumiejscowej, obejmują m. in. loty po kręgu, odejście z lotniska i lot do strefy. W ramach Continuation Training realizowane są m. in. walki powietrzne, loty na przechwycenie, przełamywanie obrony przeciwlotniczej. Piloci intensywnie wykorzystują znajdujący się na Krzesinach symulator lotu (symulator misji i symulator eskadrowy). Do ich dyspozycji jest także trenażer fotela katapultowego.

Załogi F-16 biorą udział w wielu ćwiczeniach i treningach. Raz w miesiącu, wspólnie z pilotami Su-22 i MiGów-29 uczestniczą w ćwiczeniu "Fruit Fly"z udziałem AWACS-a. F-16 były także obecne podczas ćwiczenia "Orzeł 07", Anakonda 08, oraz za granicą – w Danii, Holandii, Belgii, Szwecji, Hiszpanii czy Grecji.  Zdarza się, iż w ramach szkolenia prowadzone są  - co rozpala wyobraźnię miłośników lotnictwa wojskowego – treningowe walki pomiędzy F-16 a MiG-ami 29.

Średnio realizowane są dwa wyloty w ciągu dnia, w których bierze około 16 samolotów F-16 - oznacza to 32 operacje dziennie. Dla porównania Lotnisko Poznań-Ławica w okresie jesiennym (2007) wykonywało około 60 operacji powietrznych dziennie. Wg danych z połowy grudnia 2007 w trakcie 1760 wylotów nalot polskich F-16 wyniósł 2 tys. 223 godziny.

Personel Służby Inżynieryjno-Lotniczej niezbędny do obsługi samolotów F-16 jest zgrupowany w trzech jednostkach organizacyjnych stacjonujących na lotnisku Poznań-Krzesiny. Przeprowadzona reorganizacja nie zmieniła w sposób zasadniczy stanu etatowego personelu technicznego, natomiast wprowadziła istotne zmiany organizacyjne – cały personel SIL został zlokalizowany w Grupie Obsługi. Do obsługi 32 samolotów F-16 oraz sprzętu zabezpieczającego na terenie 31. BLot niezbędnych jest ponad 700 specjalistów. Obecne (marzec 2009) ukompletowanie personelu SIL kształtuje się na średnim poziomie 76%.

Rozpoczęcie eksploatacji samolotu F-16 stanowiło wyzwanie dla personelu SIL. Pierwszą innowacją jest zanik czterech typowych specjalności obsługowych: płatowiec i silnik, osprzęt, urządzenia radioelektroniczne oraz uzbrojenie. W ich miejsce pojawiło się 20 nowych znacznie węższych i bardziej wyspecjalizowanych. Niektóre są typowe dla poziomu obsługowego „O” realizowanego bezpośredni na samolocie. Inne z kolei są związane z obsługą bloków i agregatów zdemontowanych z samolotu i sprawdzanych w warsztatach, tzw. poziom „I” czyli intermediate. Pierwsi przedstawiciele każdej ze specjalności zostali przeszkoleni przez instruktorów Lockheed Martin lub USAF w Stanach Zjednoczonych. Ponadto w każdej grupie część szkolonych uzyskała uprawnienia instruktorskie.

Na samolotach F-16 technicy wykonali przez cały 2007 rok 1822 obsługi kalendarzowe i 130 obsług godzinnych. Obsługi te w zależności od ich rodzaju trwają od 0,5 godziny do 3 dni. Wymienione obsługi godzinowe wykonuje się co 50, 75, 100, 200, 400, 600, 800, 1200, 1600, 2100, 2400 godziny, natomiast obsługi kalendarzowe wykonywane są co 30, 45, 60, 180 dni, 12 miesięcy, 3 i 5 lat. Dla przykładu:
- przegląd okresowy samolotu prowadzony jest po 200 (+/- 20)h lotu - dotychczas wykonano 2 takie przeglądy;
- przegląd silnika po 50 i 100 h pracy silnika.

Do końca 2007 roku wykonano 37 przeglądów po 50 h 13 przeglądów po 100 h które średnio trwają 2-3 dni i są zakończone próbą silnika na stanowisku prób. Standardowe obsługi okresowe godzinowe i kalendarzowe obejmują swym zakresem przeglądy poszczególnych systemów i układów samolotu. Ich pracochłonność jest różna i kształtuje się na poziomie od kilkudziesięciu do kilkaset roboczogodzin Oprócz tego wykonywane są obsługi bieżące w ramach bezpośredniego przygotowania do lotów:
- połączona przedlotowa/polotowa,
- startowa Thruflight(TH),
- wypuszczenie/przyjecie Launch/Recovery.

Według podsumowania za pierwszą połowę 2007 roku na 576 zrealizowanych wówczas wylotów,  wykryto 179 defektów - 98 w locie i 81 na ziemi. Najczęściej niesprawności wykrywano w awionice samolotu (68 przypadków), silniku (24), osprzęcie (22). W dwóch przypadkach konieczne było zdemontowanie silnika w celu poddania go przeglądowi kontrolnemu po przekroczeniu dopuszczalnych przeciążeń. Zanotowano również przypadek rozwarstwienia się oszklenia kabiny. Duży procent z ogólnej liczby sygnalizowanych przez układy kontrolne defektów to tzw. niesprawności pozorne oraz niesprawności charakterystyczne dla "wieku dziecięcego". Na początku listopada 2007 roku spośród 27 maszyn dostarczonych do Polski, loty wykonywały 24 samoloty. 3 pozostałe nie latały w oczekiwaniu na części zamienne.
Wg informacji DSP z początku 2009 roku w zależności od liczby misji, dziennie w czasie szkolenia lotniczego powstaje od 2 do 12 niesprawności, z czego większość usuwana jest na bieżąco, często tego samego dnia. Niejednokrotnie niesprawność wynika z czułości systemów diagnostycznych zabudowanych na samolocie, gdzie usuwanie niesprawności polega na przeładowaniu oprogramowania.

Dla bezpieczeństwa i efektywności wykonywania zadań najbardziej istotne znaczenie mają niesprawności, które wystąpiły podczas lotu. Ilość niesprawności stwierdzonych w trakcie lotu, stanowiła jedynie 24% całej liczby wykrytych usterek.

Należy podkreślić, że tylko w nielicznych przypadkach charakter usterki spowodował konieczność przerwania wykonywania zadania i powrotu na lotnisko. System obsługi samolotu F-16 stawia przed jego użytkownikami wysokie wymagania. Ilość danych technicznych (na przykład przeglądów kalendarzowych i godzinowych poszczególnych urządzeń), która musi być śledzona na bieżąco jest ogromna. W tej sytuacji elementem zasadniczym, niezbędnym dla efektywnego wykorzystania nowoczesnego samolotu wielozadaniowego staje się wprowadzenie informatycznego systemu wsparcia eksploatacji.

Bazując na doświadczeniach z eksploatacji Jastrzębi w 2007 i 2008 roku można ocenić, że średni poziom sprawności samolotów F-16 oscyluje w granicach 65-75%.

W Dowództwie Sił Powietrznych podjęto decyzję o specjalizacji eskadr: 3 eskadra będzie realizować przede wszystkim zadania uderzeniowe i szkolenie kolejnych pilotów, 6 eskadra - zadania myśliwskie i uderzeniowe, a 10 elt. myśliwskie i rozpoznawcze. Przygotowania, oprócz infrastruktury naziemnej, dostaw środków bojowych itp. dotyczyły również wyznaczenia stref, w których polskie F-16 będą mogły prowadzić efektywne szkolenie. 

Szkolenie lotnicze prowadzone jest "pełną parą". Zarówno piloci, jak i personel naziemny zdobyli już mnóstwo doświadczeń z eksploatacji F-16 w polskich warunkach, dzięki temu większość bieżących usterek usuwana jest z dnia na dzień. Jak zgodnie podkreślają piloci - polski F-16 to wspaniała maszyna, nowoczesna, znakomicie wyposażona, o ogromnych możliwościach. Jastrząb jest zatem oswojowny i nie sprawia większych problemów. Są jednak inne. Wdrożenie efektywniejszego systemu szkolenie pilotów i techników oraz pozyskiwanie nowych specjalistów dla Krzesin i Łasku to jedno z najpilniejszych zadań. Kolejna kwestia - to brak informatycznego systemu wsparcia eksploatacji (przetarg właśnie rusza). Czasochłonność procedur celnych i odbiorczych niekorzystnie wpływa na system zaopatrywania i liczbę niezbędnych części zamiennych oraz specjalistycznego wyposażenia obsługowego. Z powodu przedłużających się prac i procedur odbioru magazynu lotniczych środków bojowych, konieczne było przesunięcie dostaw samego uzbrojenia. Na Krzesinach opóźniona jest budowa stanowiska prób silników oraz obiektów warsztatowych NOSP, a w Łasku - budowa stanowiska obsługi paliwowej. Należy jednak podkreślić, że zaległości te są nadrabiane. Bardzo poważnym problemem jest brak wystarczającej liczby mieszkań i internatów dla kadry w Poznaniu.


10. Obszar ograniczonego użytkowania wokół lotnisk Krzesiny i Łask

Lotnisko Krzesiny

Po wejściu Polski do NATO zapadły na szczeblu rządowym decyzje o włączeniu lotniska wojskowego Poznań - Krzesiny w struktury NATO i o dostosowania lotniska do standardów „natowskich". Z przygotowanego w 2001 r. raportu o oddziaływaniu lotniska na środowisko, w którym przedstawiono przewidywane oddziaływanie hałasu lotniczego w wyniku przeprowadzanych operacji lotniczych samolotami MiG-21 (wycofane z eksploatacji na początku 2004 roku), wynikało, że ze względu na hałas towarzyszący startom, lądowaniom i przelotom samolotów, mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych i organizacyjnych nie ma i nie będzie możliwości dotrzymania standardów akustycznych poza terenem lotniska. W lej sytuacji zgodnie z art. 135 ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz.150 z późn, zm.), należało utworzyć obszar ograniczonego użytkowania.

Rozporządzeniem nr 82/03 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17.12.2003r. (Dz. Urz. Wojew. Wlkp. z 2003 r. Nr 200, poz. 3873) utworzony został wokół lotniska obszar ograniczonego użytkowania (OOU). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. i wprowadziło ograniczenia w sposobie zagospodarowania terenów otaczających lotnisko, dotyczące zakazu budowy budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki społecznej oraz zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży (szkoły, przedszkola, internaty) oraz przeznaczenia terenów pod ww. zabudowę w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.

Jednocześnie, w związku z koniecznością dostosowania lotnictwa do standardów „natowskich", unowocześnienia wymagała flota powietrzna, stąd decyzja o zakupie nowych samolotów wielozadaniowych F-16, których część stacjonuje na lotnisku wojskowym Poznań - Krzesiny. Samoloty F-l6 są technologicznie bardziej zaawansowanymi statkami powietrznymi niż dotychczas użytkowane przez siły powietrzne MiG -21. Zmieniło się także oddziaływanie lotniska na środowisko i tereny bezpośrednio z. nim sąsiadujące.

Wobec powyższego, Wojskowy Zarząd Infrastruktury w Poznaniu (WZT) został zobowiązany do wykonania analizy porealizacyjnej przedsięwzięcia, w terminie 6 miesięcy od dnia wprowadzenia na lotnisko samolotów F-16. Na podstawie ww. analizy porealizacyjnej dla lotniska Poznań - Krzesiny, wykonanej w 2007 r., Wojewoda Wielkopolski wydał Rozporządzenie nr 40/07 z dnia 31 grudnia 2007 zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia OOU (Dz. Urz. Wojew. Wlkp. z 2008 r. Nr 1, poz. 1), wprowadzając zmiany jego wielkości oraz granic (wzrost powierzchni z 92,5 km2 do 215 km2). Przedmiotowe rozporządzenie daje organom gmin podstawę do realizacji polityki przestrzennej uwzględniającej przekroczenie standardów jakości środowiska, a właścicielom nieruchomości podstawę do żądania odszkodowań z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i poniesionych szkód od tego, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń. Z roszczeniami można występować w terminie 2 lat od wejścia w życie rozporządzenia.
Zgodnie z zapisami § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 października 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów w środowisku substancji lub energii przez zarządzających drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem, portem (Dz. U. Nr 192, poz. 1392), obowiązek ciągłego monitoringu hałasu, odnosi się do lotnisk, na których w ciągu roku ma miejsce co najmniej 10 000 operacji lotniczych (starty i lądowania). Tymczasem liczba operacji lotniczych realizowanych na omawianym lotnisku w ciągu roku jest mniejsza niż 10 000. W związku z powyższym procedura związana z „Wykonaniem ciągłego monitoringu hałasu lotniczego dla lotniska wojskowego Poznań - Krzesiny" zostanie wdrożona dopiero po spełnieniu ww. wymogu, w myśl decyzji Ministra Środowiska DIŚ- OA-H-141/3713/08/09/MW z 6.U.2009 r.)

Lotnisko ŁASK
Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Bydgoszczy wystąpił w 2008 r. z wnioskiem do Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi o ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania w związku z eksploatacją lotniska w Łasku. W chwili obecnej trwa procedura wyznaczenia przedmiotowego obszaru.

akt. materiału 23.02.2010, źródło: Inspektorat Wsparcia SZ.


11. Odniesienie do najczęściej podnoszonych krytycznych uwag pod adresem F-16 (z materiału Pełnomocnika Ministra ON ds. Wdrażania na Wyposażenie SZ RP Samolotu Wielozadaniowego płk. Andrzeja Wąsiewicza, 2008)

Usterkowość polskich F-16

Samoloty F-16 składają się z ok. 200 000 części. Intensywność występowania usterek, zgodnie z teorią niezawodności jest wysoka w początkowym okresie eksploatacji, (a więc w takim, w którym znajdują się właśnie polskie F-16), a następnie  spada do poziomu minimalnego (obrazuje to tzw. wykres wannowy - podstawowy wykres teorii niezawodności).

Polska zakupiła samoloty F-16, których wyposażenie awioniczne zostało zaprojektowane ściśle według wymagań Sił Powietrznych (określane jako Blok 52+ lub Blok 52 Advanced). Wprowadzając do użytku jako pierwszy użytkownik nową wersję samolotu, polskie Siły Powietrzne napotykają problemy typowe dla eksploatacji wdrożeniowej. Problemy z tym związane były znane specjalistom i zostały uwzględnione w zapisach umowy na zakup F-16. Na podstawie projektowych i eksploatacyjnych współczynników niezawodności zakontraktowano w ramach środków finansowych umowy odpowiednie ilości części zamiennych, które zabezpieczą eksploatację samolotów w okresie 3 lat.

Należy równocześnie zwrócić uwagę, że faktyczne przyjęcie samolotów F-16 przez stronę polską następowało po ich dostarczeniu do bazy lotniczej na terytorium Polski i przeprowadzeniu bardzo szczegółowej procedury sprawdzenia stanu technicznego przez odpowiednio przeszkolony polski personel. Technologia tych czynności zawiera ok. 80 stron procedur technicznych, pozwalających wykryć wszystkie możliwe usterki i niesprawności. Pełne przeprowadzenie tej procedury oraz usunięcie wszystkich wykrytych usterek i niesprawności jest warunkiem dopuszczenia samolotów do eksploatacji w Polsce. Należy podkreślić, że czym więcej usterek wykryją ekipy techniczne w trakcie przyjmowania samolotów, tym lepsza ocena ich pracy i dłuższy okres bezawaryjnej eksploatacji w późniejszym okresie.

Każdy z dostarczonych samolotów spędził średnio podczas przebazowania w powietrzu ok. 12 godz., z czego na jednym samolocie wystąpiła poważniejsza niesprawność związana z systemem tankowania w powietrzu. Wystąpiło także kilka mniejszych niesprawności, w tym komunikatów systemów pokładowych wymagających sprawdzenia oprogramowania na ziemi. Dla porównania, na podstawie danych niezawodnościowych z eksploatacji MiG -29 wynika, że jedna niesprawność na tym samolocie przypada na 4-5 godz. lotu. Należy jednocześnie pamiętać, że wskaźniki niezawodnościowe będą najbardziej obiektywne jeżeli będą analizowane w reprezentatywnym okresie czasu a nie po początkowym okresie  eksploatacji w Siłach Powietrznych. Błędem też jest wyrabianie opinii o samolotach na podstawie wyników przeglądów technicznych realizowanych podczas procedur akceptacyjnych – przy przyjmowaniu samolotów dostarczonych do kraju.

Części zamienne
W 2003 r. polsko-amerykański zespół specjalistów przez miesiąc pracował nad sporządzeniem optymalnego pakietu części zamiennych, zabezpieczającego eksploatację samolotów F-16 co najmniej w okresie pierwszych trzech lat. Pakiet ten opracowano na podstawie współczynników niezawodności i norm zużycia uwzględniających doświadczenia Sił Powietrznych USA i innych użytkowników samolotów F-16. Uwzględniono także znaczną rezerwę części zamienne w stosunku do ilości wynikającej z teoretycznych obliczeń. Wstępnie na zakup części zamiennych zarezerwowano w umowie środki w wysokości 123 mln USD. Dotychczas zamówiono części zamienne za 80 mln USD, z czego części za ok. 44 mln zostały już dostarczone do Polski. Planuje się, że ostatnia część zamienna z tego pakietu zostanie zużyta 3 lata po dostawie ostatniego samolotu, to jest pod koniec 2011 r. Tak więc kwota 80  mln USD rozkłada się na 6 lat eksploatacji samolotów w Polsce co daje prognozowany koszt części zamiennych ok. 13 mln USD rocznie. Jeżeli podane kwoty odnieść do 48 samolotów, realny udział części zamiennych w kosztach eksploatacji wynosi ok. 0,28 mln USD rocznie na samolot. Jest to jedna z przyczyn relatywnie niskich kosztów eksploatacji F-16 (niższych niż MiGr-29 i Su-22). Z przebiegu dotychczasowej  eksploatacji F-16 w SP wynika, że zarezerwowane w umowie na pierwsze trzy lata użytkowania środki finansowe nie zostaną wykorzystane w pełni i będą mogły być przeniesione na zabezpieczenie eksploatacji F-16 w latach następnych.  

Podatek VAT od kosztów umowy
Umowy realizowane w ramach kredytu FMF (Foreign Military Financing) nie uwzględniają podatków – zasada ta dotyczy wszystkich państw nabywających sprzęt wojskowy i usługi od Rządu USA.  Sprawa podatków jest regulowana wewnętrznymi przepisami kraju nabywcy sprzętu. Podatki nie są więc ujęte w kosztach zakupu systemu uzbrojenia F-16 zapisanych w polsko-amerykańskiej umowie międzyrządowej. Należy także pamiętać, że kontrakt został podpisany w 2003 r. przed wstąpieniem Polski do UE – w istniejącej wówczas sytuacji prawnej. Z chwilą uzyskania przez Polskę członkostwa UE w 2004 r., zaszła potrzeba nowelizacji ustawy samolotowej z 2001 r. i uwzględnienia unijnych uregulowań prawnych. Zostało to dokonane przed rozpoczęciem dostaw sprzętu do Polski. Dało to podstawę prawną do opłacenia obowiązujących podatków i innych należności, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami. Obecnie świadczenia podatkowe regulowane są z  rezerwy celowej z budżetu państwa. Podkreślić należy także, że operacja regulowania podatku VAT od dostaw w praktyce sprowadza się do „operacji księgowej” - z budżetu państwa wydzielane są środki finansowe, które z chwilą  dostawy sprzętu są zwracane do budżetu państwa. W przeszłości MON próbowało uniknąć tej „zerowej” operacji ale obowiązujące prawo na to nie zezwoliło.

Serwis
Serwis, rozumiany jako obsługa sprzętu,  został zabezpieczony w kontrakcie kompleksowo. Zagwarantowano przeszkolenie personelu obsługowego (174 osoby), wśród którego są instruktorzy, którzy kontynuują przeszkolenie pozostałego personelu w Polsce. Zagwarantowano części zamienne, materiały jednorazowego użytku i wyposażenie obsługowe do wykonywania obsług w bazie lotniczej na dwóch poziomach (operacyjnym i średnim). Zbudowano nowoczesną infrastrukturę obsługową bazy lotniczej w Krzesinach (w Łasku prace te są na ukończeniu). Zabezpieczono gwarancję na podzespoły samolotu od 180 dni do 10 lat w zależności od typu. Zabezpieczono również, w ramach umowy, 3-letni serwis (usługę „Napraw i Odeślij”), dla wymagających naprawy urządzeń dla każdego systemu samolotu. Usługa ta wraz z gwarancją jest najbardziej korzystną formą zabezpieczenia świadczeń naprawczych dla nabywcy sprzętu. Zapewniono też kilkuletnie bezpośrednie wsparcie techniczne przedstawicieli zakładów producenta. Jednocześnie prowadzone są starania mające na celu uzyskanie możliwości obsługowych na poziomie zakładu produkcyjnego (tzw. poziom „D”) - trwają rozmowy Ministerstwa Gospodarki (przy współudziale MON) z producentem samolotu i WZL-2 w Bydgoszczy w sprawie uruchomienia remontów i napraw niektórych zespołów samolotów  F-16.

12. Struktura organizacyjna Bazy Lotnictwa Taktycznego (na przykładzie 31 Bazy Lotnictwa Taktycznego)

Dowódca (i podległe mu bezpośrednio komórki)
Sztab
Grupa Obsługi
Grupa Wsparcia

Grupa Działań Lotniczych

Grupa Obsługi
- Eskadra Wsparcia Obsługi Samolotów
- 1 i 2 Eskadra Obsługi
- Eskadra Techniczna
- Eskadra Obsługi Naziemnej Statków Powietrznych
- Eskadra Zabezpieczenia

Grupa Wsparcia

- Eskadra Wsparcia Dowodzenia i Zabezpieczenia
- Eskadra Dowodzenia
- Eskadra Zabezpieczenia

Grupa Działań Lotniczych
- Eskadra Wsparcia Działań Lotniczych
- 3 i 6 Eskadra Lotnicza

 opr. A. Weber/DPI MON
(ostatnia aktualizacja 23.02.2010)

Pozostałe artykuły dotyczące F-16 na stronie MON

05.02.2010 Trening w tankowaniu

04.02.2010 Tankowanie polskich Jastrzębi

27.01.2010 Wizyta delegacji 3. Armii Sił Powietrznych USA w jednostkach SP

14.01.2010 Tytuły "Pilota Roku" i" Technika Roku 2009" w 10 eskadrze przyznane

16.12.2009 Basic Course – pierwszy raz w Polsce

08.12.2009 F-16 gotowe do dyżurów w obronie polskiego nieba

07.12.2009 Mikołajkowa wizyta w domach dziecka przedstawicieli jednostek 2 SLT

04.12.2009 Jastrzębie powróciły z Hiszpanii

27.11.2009 Pod hiszpańskim niebem

23.11.2009 Vivat Espania! F-16 z Łasku w ramach programu „Squadron Exchange”

08.11. 2009 F-16 - 3 rok na polskim niebie

04.11.2009 Delegacja Komponentu Lotniczego SZ Belgii w 31 Bazie Lotnictwa Taktycznego

09.10. 2009 Pożegnanie instruktorów

26.09.2009 Wizyta przedstawicieli 52 Fighter Wing (USAFE) w jednostkach 2. SLT

25.09.2009 Przylot polskich pilotów F-16 z ćwiczenia BOLD AVENGER ´09

22.09.2009 10 elt na „BAR 09” – relacja pilota F-16 z ćwiczeń w Danii

18.09.2009 Dowództwo 2 SLT. na konferencji „Worldwide Rewiev” w USA

15.09.2009 Piloci F-16 na ćwiczeniach „BAR 09” w Danii

11.09.2009 F-16 na ćwiczeniach BOLD AVENGER

29.06.2009 Jastrzębie powróciły z Grecji

18.06.2009 Jastrzębie powróciły ze Szwecji

05.06.2009 Ćwiczenia Sojusznicze w Szwecji z udziałem Polskich F-16

02.06.2009 Wizyta Dowódcy SP Hiszpanii w Krzesinach

25.05.2009 Jastrząb i s-ka

03.04.2009 F-16 na kolejnym TLP w Belgii

05.03.2009 F-16 ponownie w Belgii

16.02.2009 Porozumienie 2BLT - SMLW "Krzesiny"

16.02.2009 Skrzydło – Nowa Oznaka - Nowa Jakość

19.01.2009 Polskie F-16 latają w Belgii

12.12.2008 Minister ON Bogdan Klich w 31 BLT w Krzesinach

11.12.2008 Wszystkie Jastrzębie już w Polsce

02.12.2008 Modernizacja zakończona - powrót krzesińskich Jastrzębi

11.11.2008 XII Przegląd Realizacji i Finansowania kontraktu F-16

03.10.2008 Jastrzębie przyleciały do Łasku

06.09.2008 Jastrzębie i ich piloci w programie TVP "Męska przygoda"

07.07.2008 Piotr i Paweł na Krzesinach

19.06.2008 Spotkanie Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP na Krzesinach

12.06.2008 Kolejny "nalot" samolotów F-16

11.06.2008 Twardy "Jastrząb"

09.06.2008  F-16 o poranku

29.05.2008 Ćwiczenie "Zlot 2008"

08.05.2008 Kolejna dostawa F-16

29.04.2008 Wizyta sekretarza stanu USA ds. Sił Powietrznych

25.04.2008 Historyczne pasowanie w Krzesinach

24.04.2008 Doleciał do Krzesin drugi 4043

09.04.2008 Przyjechali do Krzesin z całej Polski

01.04.2008 Nowa oznaka 31 Bazy Lotnictwa Taktycznego

01.04.2008 31 Baza Lotnictwa Taktycznego

16.03.2008 Konkurs na logo krzesińskiej bazy rozstrzygnięty

12.03.2008 Galeria Stowarzyszenia Miłośników Lotnictwa Wojskowego "Krzesiny"

07.03.2008 F-16 i polska flaga

06.03.2008 F-16 w modelu

26.02.2008 Szkoła pilotów

21.02.2008 Próbując spełniać marzenia

17.02.2008 Kolejne F-16 na Krzesinach

11.01.2008 2. Brygada Lotnictwa Taktycznego rozpoczęła nowy rok szkoleniowy

10.01.2008 Wystawa F-16 na Ławicy

20.12.2007 Płk pil. Rościsław Stepaniuk dowódcą 31 Bazy Lotniczej

20.12.2007 Powstało Stowarzyszenie Miłośników Lotnictwa Wojskowego "Krzesiny"

17.12.2007 Rodzynek w służbie z Jastrzębiami

14.12.2007 Nowi dowódcy na Krzesinach

12.12.2007 Przyleciały ostatnie w tym roku Jastrzębie

30.11.2007 Zobacz galerię zdjęć F-16 dla Sił Powietrznych RP nad Atlantykiem!

29.11.2007 Krzesiny współpracują ze spotterami

28.11.2007 Minister ON Bogdan Klich z wizytą w 31 Bazie Lotniczej

22.11.2007 Kolejne F-16 w Polsce

20.11.2007 Roczne doświadczenia w eksploatacji samolotu F-16

15.11.2007 Pierwsza kobieta za sterami polskiego F-16

08.11.2007 Pierwszy rok F-16 na polskim niebie

29.10.2007 Zdjęcia polskich F-16 w powietrzu!

19.10.2007 Nocne loty F-16

05.10.2007 Obchody Święta 2 Brygady Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu

14.08.2007 Defilada wojskowa w Warszawie

26.06.2007 Festyn Lotniczy THUNDERBIRDS POZNAŃ – KRZESINY 2007

08.06.2007 Dwa polskie F-16 asystowały samolotowi Prezydenta USA

31.05.2007 F-16 wzięły udział w ćwiczeniu „Orzeł 07”

25.05.2007 Kolejna czwórka nowych F-16

16.05.2007 ZLOT 2007 - ćwiczenia polskiego lotnictwa

11.04.2007 Wizyta ministra ON Aleksandra Szczygło w 31. Bazie Lotniczej w Krzesinach

29.01.2007 Informacja o stanie realizacji programu F-16 do końca 2006 roku

18.01.2007 MON: Nie ma planów przeniesienia samolotów F-16 do Mirosławca

15.01.2007 Rozpoczęło się szkolenie polskich instruktorów F-16

18.12.2006 Pierwszy lot F-16/D

14.12.2006 Kolejne 4 samoloty F-16 w Polsce

09.11.2006 Pierwsze "Jastrzębie" na polskim niebie

02.11.2006 Rozstrzygnięcie internetowego konkursu wiedzy o F-16

30.10.2006 Briefing prasowy poświęcony przygotowaniom do przyjęcia samolotów F-16

16.09.2006 Ceremonia przekazania SZ RP pierwszego wielozadaniowego samolotu bojowego F-16

15.09.2006 Lot ministra Radosława Sikorskiego na F-16

04.07.2006 Decyzja o zakupie informatycznego systemu zarządzania operacyjnego dla F-16

28.06.2006 Briefing dotyczący wprowadzania na wyposażenie SP samolotu F-16

23.06.2006 Komunikat w sprawie przebiegu szkolenia polskich pilotów wielozadaniowego samolotu bojowego F-16

13.06.2006 Uroczyste zakończenie szkolenia pierwszych polskich pilotów F-16

30.05.2006 Spotkanie ministra ON z pełnomocnikami MON ds. wdrażania samolotów F-16

26.05.2006 Dementi rzecznika Dowództwa Sił Powietrznych nt. szkolenia pilotów F-16

10.02.2006 Polsko-amerykańskie porozumienie w sprawie szkolenia polskich pilotów wojskowych

 

 

 

 

2010-02-16

Prezydent RP Lech Kaczyński podpisał Ustawę z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. 28, poz.143).   »

2010-01-22

22.01. Warszawa. W piątek, Sejm uchwalił nowelizację ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Nowelizacja ustawy dostosowuje przepisy regulujące obszar zakwaterowania do procesu profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP.  »

2010-03-09

„Jesteście reprezentantami tych ludzi, więc musicie zrobić wszystko, aby żyło im się lepiej” – z takimi słowami do przedstawicieli afgańskich władz prowincji zwrócił się ambasador amerykański Karl W. Eikenberry, który odwiedził prowincję Ghazni.   »

2010-03-09

Nie pracują zawodowo, nie mogą nic zrobić bez zgody męża. O czymś takim jak Dzień Kobiet nawet nie słyszały. W całej prowincji Ghazni nie ma ani jednego miejsca, gdzie mogłyby przebywać bez asysty mężczyzn ze swojej rodziny i czuć się swobodnie.  »

2009-12-18

Po 18 miesiącach obecności w Republice Czadu misja Polskiego Kontyngentu Wojskowego MINURCAT dobiegła końca.  »

2009-12-10

W środę 9 grudnia 2009 r. w bazie Iriba w Czadzie odbyła się ostatnia uroczystość z udziałem polskich żołnierzy.   »